Andes 2009

Men zegt dat het eten in Argentinie en Chili erg goed is. En de wijnen verdringen de Franse wijnen uit de top tien van de wereld.
Dus na een periode van voedzame doch eenvoudige maaltijden in Brazilië, vinden we het tijd voor een culinaire reis naar het zuiden, waar het nu lente is.
Daarbij doorkruisen we over land het gehele continent, van Atlantische naar Stille oceaan. Die laatste gaan we voor het eerst zien. Bovendien gaan we dan over de Andes en passeren we ‘s werelds hoogste berg na de Himalaya, de Aconcagua.

Voor wie deze reis gaat doen: goede reisgidsen zoals Frommers en kaarten van uitgeverij DeDios zijn essentieel.
En omdat alle lezers deze reis moeten doen, hier mijn uitgebreide horeca verslag. Fotos hier.

We betrekken hostal Ayres de San Telmo in Buenos Aires, een mooi pand aan de rand van de prachtige oude wijk San Telmo. En dit hotel ligt helaas ook precies op de plek waar de snelweg de stad in komt. Als je in de kamer je ogen dichtdoet lijkt het alsof de bussen je net missen.
’s Middags na aankomst wandelen we de hele binnenstad door. We lunchen een eenvoudige maar lekkere groente-tortilla in de buurt en op zoek naar patisserie vanwege nahonger komen we in het centrum bij Il Gran Cafe. Bekende maar tegenvallende bar in Calle Florida.
Na heel veel lopen en hongerig, is een middagsnack nodig want we moeten nog lang wachten op diner want dat gebeurd hier na 21:00. s Avonds eten we in het beroemde en dus drukke El Federal (open sinds 1864). Het weer is heerlijk en we zitten buiten. De hele vakantie zal het weer perfect zijn. De menukaart is een boek van 25 pagina’s ! We eten lokale kazen vooraf, en zelfgemaakte pasta als hoofdgerecht en uiteraard prima wijn.
De 2de dag in Buenos Aires ontbijten we in de bar onder het hotel en dan de taxi naar wijk Palermo, iets buiten het centrum. Onderweg begint het te sputteren en we bezoeken een shopping. Palermo laten we voor een volgende keer. Terug lopend naar de wijk Recoleta bezoeken we enkele van de prachtige parken ontworpen door de Fransman Thays, de mooiste parken die ik ooit gezien heb. Deze vakantie zullen we er vele zien, want Argentijnen en Chilenen gooien hun steden er vol mee. En allemaal mooi en perfect onderhouden. In Mendoza heeft Thais een park ontworpen groter dan de stad zelf. .
In Recoleta bezoeken we het Design Center, dat behalve de enorme taartpunt als lunch geen indruk maakt, en natuurlijk de beroemde begraafplaats. Ook wandelen we even binnen bij restaurant La Bourgogne (genoemd als beste van Zuid Amerika), in het ongelooflijk chique Alvear Palace Hotel. (link = pdf van 3mb) Kamer begint bij $800 en lunch bij $100. Gezien het menu redelijk, maar teveel voor ons budget. Waar we wel aten:
Uiteindelijk zijn we weer in het centrum waar we het beroemde cafe Tortoni bezoeken, voor een thee met churros. ’s Avonds diner aan de dokken in toprestaurant Parolaccia. Heerlijke wijn, pasta en gnocchi op een chique plek. Eerst een voorafje gehad in Amerikaanse bar Friday. Zoals alles groter moet, schonken ze de mojito in een glas dat op een viskom leek.

De derde dag weer rondlopen. We steken de grote 9deJulio avenida over om de Plaza Congreso te bekijken en het beroemde Teatro Colón. Die laatste staat echter nog altijd in de steigers, en kom je niet op ons fotoalbum tegen, wel het mooie Lavalle plein dat ernaast is. Volgend jaar schijnt de opening van Colón te zijn. We lopen terug via de Avenida Corrientes. Dit is het Broadway van Buenos Aires. Eén lange straat van theaters en cinema’s en we vragen ons af hoe druk het hier ’s avonds moet zijn.
We wandelen het centrum weer in (wordt hier microcentrum genoemd) naar de Kalverstraat van Buenos Aires: Calle Florida. Hier zijn vele leerwinkels. We kopen er mooie riemen in Casa López voor Claudia.
Het meest indrukwekkend was een bezoek aan Galeria Pacifico. Daar zijn enkele beroemde (Europese) mode ontwerpers, maar de Argentijnse ontwerpers zetten de Europese ontwerpers wat ons betreft helemaal in de schaduw. Veel gewaagder, een grote variatie aan stoffen, vormen, dessins, etc. Uiteraard ook veel leer en een enkele keer bont. We zagen leer dat zo dun was en fijn bewerkt, dat er een blouse van was gemaakt. Prachtige accessoires gemaakt van leer van reptielen maar ook het gestipte leer van de Caipivara.

Na een paar dagjes Buenos Aires zijn we het helemaal eens: deze stad is beslist hipper en chiquer dan Parijs, Madrid of Milaan. De mensen in de stad overdag lopen er niet bijzonder gekleed bij en zijn uiterlijk niet zo verzorgd als de Brazilianen, maar het kledingaanbod is uniek.
Nu we toch aan het vergelijken zijn, even iets over de Argentijn. Even indrukwekkend als hun hoofdstad, zo zijn ze zelf: open, hulpvaardig, vriendelijk, sociaal, gezellig. In 1 woord: geciviliceerd. En qua uiterlijk natuurlijk heel Spaans. Veel mooie en knappe mensen.
In Mendoza was dat anders. Daar zijn de mensen vooral Indiaans en heel klein. En opvallend lelijk.

Zo hebben we een indruk gekregen van het centrum en gaan naar de havenwijk Puerto Madero. Alles speelt zich op enkele kilometers af en is prima te belopen. Puerto Madero lijkt op De Eilanden van Amsterdam, alleen grootschaliger. Op de foto zie je de pakhuizen langs de dokken die prachtig gerenoveerd zijn. Onderin is allemaal horeca. Meer dan een kilometer lang ! Qua vormgeving en planologie minder interessant dan De Eilanden, maar het ziet er imposant uit en gelikter dan Amsterdam.
We lopen terug door onze wijk San Telmo, die we alleen gisteravond even gezien hebben. Deze wijk is prachtig met keitjes en vol antiekwinkels. We bezoeken er het Dorrego plein, dat na De Mayo het oudste van de stad is, en de markthal.

Dan pakken we de nachtbus naar Mendoza, vanaf busstation Retiro. Dat is een belevenis. Er zijn hier 200 busmaatschappijen met elk hun winkeltje, allemaal op een rijtje tot zover het oog reikt. Gelukkig al ticket gekocht bij Cata. Er zijn een tiental maatschappijen die Cama Suite aanbieden. Dat zijn stoelen die lijken op business class bij vliegtuigen. En de 30 buspassagiers worden goed verzorgd door 2 stewardessen. Het is comfortabel maar je kunt door de stoelvorm niet op je zij liggen. We rijden ’s nachts want men zegt dat het traject saai is. En dat is ook zo. We komen na 1000km pas om 09:00 aan en het is doodsaai. Helemaal vlak en uitsluitend kleine dorre struikjes. Er woont echt helemaal niemand. In dit gebied en in Mendoza regent het 5x per jaar met een totaal van 15cm.
Ons hostal valt weer niet mee. Bovendien een eind lopen van het centrum, waar weinig te beleven is, omdat de oorspronkelijke stad door een aardbeving verloren is gegaan. Alle straten lijken precies op elkaar, en zijn begroeid met plataanachtige bomen die de volgende dag de GPS ernstig zullen verstoren.
Het is gelukkig zondag. De stad leeft zich cultureel uit. Het is een soort koninginnedag, en in het centrale park heb ik spijt dat ik mijn camera thuis heb laten liggen. Onze aandacht wordt getrokken door een heel goed klinkend bandje. Erg Engels en ze spelen (en zingen) perfect Beatles, Pink Floyd etc. Ze hebben ons anderhalf uur in bewondering laten staan. Daarna wilden we weten wie ze waren. Stomverbaasd waren we over de uitslag: gewoon lokale jongens die er erg Take That uitzien, 2 jaar samen en in de hoofdstad geen kans krijgen omdat ze uit de provincie komen.

Van de Argentijnen heeft 85% Italiaans bloed. Dus vandaar is de keuken goed. En vandaar is ook veel geroemd het Argentijnse ijs. En de allerbeste plek is in Mendoza zegt Frommers reisgids: Ferruccio Soppelsa. Wij vonden het in ieder geval geweldig en ik vond het zelfs lekkerder dan de beroemde gelato van Siena in Italië. Volle interessante smaak en die hele kleine kristallen erin.
En nog een plus in Mendoza, er is ook nog een geweldig restaurant: Azafran. Wijnen waren prachtig: Norton Malbec Reserva, Trumpeter Torrontés Reserva. Mijn lekkerste rosé ooit gedronken: Melipal Malbec Rosé
De volgende dag auto oppikken bij Localiza. Dan naar de wijngaarden een paar uur rijden zuidelijk en dichtbij de Andes. Eerst bezoeken we Salentein, wijnhuis van Nederlandse eigenaar Pon. Indrukwekkend gebouw waar ook een museum deel uitmaakt. De wijnhuizen in Argentinië en ook in Chili zijn het toppunt van architectuur. Er lijkt nergens op bespaard te worden. Salenteins kunstgallerie-museum alleen al heeft 3 miljoen gekost. De wijnverwerkingsplek 15miljoen. De mooiste materialen, grote overspanningen, drie verdiepingen, en volgens allerlei filosofieën.. In sommige wijnhuizen besteden ze veel aandacht aan hun restaurant. Ook op dat vlak willen ze het beste bereiken en de wijnjournalisten imponeren.
Overigens zijn ze erg gefocust op de beoordelingen van de beroemde wijngoeroes zoals Parker. Van elke wijn vertellen ze de beoordelingen. Interessantst zijn wat ons betreft de internationale blinde proeverijen. Salentein is niet de hoogste top. Vinden wij ook niet, al verkopen ze vele miljoenen liters wijn per jaar vnl in NL.
Dus op zoek naar onze bestemming: wijnhuis O’Fournier. Onderweg steekt een enorme wind op die stof en zand de lucht in blaast. Een vervelend moment om een lekke band te krijgen. Onze Suzuki heeft maar een iele krik en we besluiten het noodlot voor te zijn en het lekke wiel direct na demontage onder de as te leggen, voor het geval de auto van de krik valt. Door de storm schudt de auto flink.
En ja hoor, de krik schiet weg. En hij schiet daarbij precies tussen het wiel dat op de grond ligt en de as… Muurvast. Noodlot wint dus toch nog. Claudia regelt in nabij dorpje een aardige hulp met goede krik.
We komen laat en besmeurd aan. Het terrein van Fournier is gigantisch, de architect is dezelfde als Salentein. Een viertal betonnen komplexen ligt ver uit elkaar en er is niemand te bekennen. Dan ineens komt een kokkin met opwaaiende schort om een hoek aanlopen. Ze verwachten ons voor de lunch.
Eenmaal binnen worden we verwend. Prachtig eten, 5 gangen en 5 prachtige wijnen, idem tijdens diner. We hadden dit al lang geleden gereserveerd. We slapen er zelfs in een chalet van de familie. Ik had toevallig een blog gelezen van iemand die Fournier kende, en ik heb via email dit kunnen regelen.
De volgende dag hebben we een rondleiding. Aardigst detail vond ik dat het laboratorium en de directie zaal helemaal van glas is en uitkijkt over het hele terrein. Zie foto. De eigenaar heeft top wijngaarden in meerdere landen, maar hij heeft alle controle: via zijn blackberry en een speciaal programma kan hij de temperaturen regelen van alle opslagtanks.
De wijnen zijn geweldig. Dit wijnhuis gebruikt veel Tempranillo. Claudia is Malbec fan, en ik vond hun Crux wijnen heerlijk.
We gaan lunchen in wijnhuis Ruca Malén. Goede Sauvignon en Medoc. Mooie plek onder de Andes.
Terug naar Mendoza. Busticket geregeld bij El Rapido voor volgende ochtend.
Jammer van Mendoza was de droogte. Onze neuzen waren kapot. Claudia had het gevoel in een vacuumverpakking te zijn gezogen omdat haar huid er niet tegen kon. Haar huid ging zelfs helemaal kapot en is nu een week later nog niet hersteld.

Over de Andes naar Chili reizen we overdag. En we zitten voorin op 2de etage om niets te missen.
De fotos zeggen genoeg. Helaas stopte de bus op geen enkele toeristische plek. De beroemde Inca brug hebben we vluchtig gezien en de Aconcagua berg idem.

De afdaling was spectaculair als je voorin de bus zit. Het gevoel dat je in een achtbaan zit en het gaat lang door.
De andere kant van de Andes is uiteraard heel vruchtbaar, want de zee is nabij.
We gingen niet naar Santiago, maar direct naar de havenplaats Valparaiso. Daar kwamen we door enorm 3uur durend burocratisch gedoe aan de grens helaas pas rond schemering aan zodat we weinig fotos meer konden maken en de volgende dag moeten we al weer vroeg weg. En dat was zonde wat dit is een super fotogenieke stad. Kijk maar eens op flickr.com.
We hadden op internet een hotel gezocht met uitzicht. Bovenaan 1 van de vele liften in de stad. Het hotel was erg goed. Casa Hostal 199.
Volgens Frommers reisgids zijn de restaurants in dit stadje nog beter dan in Santiago. We hadden dus lang geleden geboekt in de beste: Pasta e vino. Daar heeft Claudia haar 1 na beste pasta ooit gegeten. Ik vond het weergaloos. Zwarte Pappardelle met zeefruit. Daarbij een witte wijn van de Sauvignon Gris van Viña Leyda. Culinair hoogtepunt van deze reis.
Chilenen zijn de vis en zeefruit specialisten.
Helaas de volgende ochtend vroeg weg en auto gehuurd bij Budget. We kregen een gloednieuwe Gol die heerlijk reed. Ze hadden geen GPS want die is toch niet goed in Chili zei men. Ik geloofde het wel want de Garmin in Argentinie was onbetrouwbaar en erg onvolledig. Ergens aan de voet van de Andes zei de Garmin-dame dat de bestemming bereikt was, terwijl we haar het adres van een restaurant gaven in de stad. Leuke rit wel dus we volgden haar gewoon. Ons hotel kwam ze 2km naast, en hele steden ontbraken.
Met enige moeite kwamen we bij bestemming: wijnhuis Errazuriz, ten noorden van Santiago in de brede Aconcagua vallei. Een oud wijnhuis en de top van Chili. We werden er goed ontvangen (gereserveerd). De lunch was matig, de wijnen top.
Hun Sauvignon Blanc komt uit het nabijgelegen Casablanca gebied. De rest hier uit de vallei die tussen zee en Andes ligt. Elke aanplant wordt seperaat gevinificeerd. Dus ze hebben heel veel vaten met verschillende wijnen. De menging vindt pas op het laatst plaats. Vandaar hebben ze een enorme loods gebouwd. Hun icoonwijn is de Don Maximiano. Een geweldige wijn van Cabernet. Ik vond hun Syrah heerlijk en uiteraard de Carmenère.
’s Middags naar het zuiden van Santiago: het Colchagua gebied, waar de bekendste wijnhuizen zitten. Nabij het wijndorpje Santa Cruz hadden we een hele comfortabel hotel, Posada Colchagua, dat ons verwees naar een goed restaurant. Asador de Valle, waarover we op internet al een en ander gelezen hadden. Ik kreeg er een Pisco Sour, een cocktail op basis van Pisco, chileense citroen (heb zaden meegenomen), ijs, suiker en eiwit. Erg lekker en zacht.
Het zeefruit was weer geweldig. Hier wordt zeefruit met citroenzuur en fijne kruiden opgediend. Dat heet Ceviche. Ik heb al eerder op de blog gesproken over chileense zalm: die is zoveel lekkerder dan zalm die je in NL krijgt en ik eigenlijk niet lekker vindt. Hier is zalm carpaccio super. Als vlees kreeg ik vooraf gedroogde ham van geit. Bijzonder en als het dunner gesneden was zelfs lekker. Mijn hoofdgerecht was lam dat 6 uur heel licht gegaard was boven houtvuurtje. Heel zacht, gaar en toch rood van binnen. Wonderlijk en heerlijk.
De volgende dag naar wijnbedrijf Mont Gras. Erg goed en goedkoop. Zou hele vracht in willen slaan. Daarna naar Viu Manent. Prachtige wijngaard en restaurant, waar we bij de goede veelgangenlunch een heerlijke Viognier dronken die Claudia niks vond want beetje bitter. Ze hebben hier een serie wijnen die ze Secreto noemen. Naast de hoofddruif vertellen ze niet welke de andere is/zijn. Dus leuk voor de liefhebber. De icoonwijn Viu 1 kregen we niet te proeven. Erg flauw maar ook gebruikelijk. De icoonwijnen van de Argentijnse en Chileense wijngaarden kosten allemaal rond de 90 euro.
Dus op naar het chique Montes, volgens zeggen de beste wijnen van Chili. Hier proefde ik o.a. een Carmenère waar Petit Verdot in zit voor de lange rijping en voor een langere smaakervaring. Carmenère is nogal kort van zichzelf. Erg goed. Jammer van de hele nare gastvrouw.
Op naar Santiago. Die stad is een drama rond spitstijd. Vijf miljoen inwoners, veel stoplichten en veel eenrichtingsverkeer. Na uren eindelijk bij Budget aangekomen om auto weer in te leveren. Snel naar ons appartement (apart-hotel) op de 23ste verdieping. Geweldige plek. Luxe woning met prachtig uitzicht. Midden in het centrum.
Na alle meergangen lunches en diners, besloten we iets simpels. Eten bij Fuente Alamana. Hier staan 6 oudere dames rond enorme grillplaten vlees te bereiden. Zie link. De klanten zitten aan de bar rondom. Het vlees gaat op hamburgerbroodjes. Broodje gaat in tweeen en elke helft wordt enorm opgestapeld. O.a. met quacamole of zuurkool. Daarna gaan de helften op elkaar en de toren wordt op een bord geschoven. Eten met mes en vork. Iemand beschreef het als Sandwich Theater, en inderdaad we hebben ons goed vermaakt daar aan de bar. Heel populair in Chili zijn de worstenbroodjes met guacamole. Wij hebben er zo een gehad boven op de Andes toen we drie uur bij de douane moesten wachten. Best lekker.
Men drinkt er bier met Fanta dat uit de tap komt. Bier met Fanta is een gebruikelijke mix in Chili. In enorme pullen.
En we vonden ons broodje warm vlees nog best lekker ook.
De volgende dag het centrum van Santiago belopen. De stad is mooi en gezellig, maar na Buenos Aires…
We hebben flink gezocht naar Confitería Torres, want we wilden een lekker ontbijt op een historische plek. In mijn beleving is een confitería hetzelfde als een taartjesbar. Maar Torres bleek een restaurant. Drie gezellige obers, zie foto, regelden taart voor hun enige klanten en een super bakkie koffie, gemaakt van onze favoriete Kimbo koffie! In de stad is nog een confitería: Confitería El Molino. Staat rechts op de foto van Av Callao. Bezoeken we volgende keer.
We wilden lunchen in de Mercado, maar daar was het druk en duur. We hebben empanades gegeten in een patisseria in de buurt. Empanadas is typisch iets van Chili en Argentinie. We bezochten restaurant Opera Catedral en ontmoetten de jonge Belgische eigenaar. Die heeft met een investeerder een heel monumentaal pand gekocht en geweldig opgelapt. Het interieur is erg gewaagd, en de architect moet wel heel goed zijn. Het loopt super en het geheel omvat bars, restaurants en van alles meer, en heeft zelfs geen naambordje op de deur. We vroegen hoeveel koks hij in dienst heeft. Volgens zijn berekening op tien vingers moeten dat er 30 zijn. We zagen nogal wat nagerechten op tafels want een magazine was juist bezig opnames te maken voor een reportage. Eersteklas volgens Claudia.
We werden aangeraden door de ervaren Belg om te dineren bij visrestaurant Squella. Zo gezegt zo gedaan. Helemaal af. Geweldige afsluiting van een culinaire week.
Conclusie over de wijnen: beide landen exporteren (supermarkt-versie) wijnen die veel minder zijn dan de wijnen die wij daar dronken. Eigenlijk was elke wijn die wij dronken heel goed. Wat betreft topwijnen lijkt mij Frankrijk allerminst verslagen. Wel op het gebied van wijnen tot 30 euro, maar dat wisten we al.
Het eten is in beide landen relatief goedkoop en erg goed.
Wij hadden pech met Argentijnse hotels, terwijl Chileense hotels super waren. Overnachtingen zijn niet goedkoop, taxi wel.

Een dag na plaatsing van posting nog even dit:
Wat me in beide landen opviel was de dominante plaats die kunst en architectuur inneemt. Overal, van café tot wijndomein. En dan bedoel ik niet hoe Salentein 3 miljoen uitgeeft om alle bezoekers door een hippe gallerie te laten lopen. Het aardigst vond ik te zien hoe kunst en architectuur, op holistisch wijze, geïntegreerd worden met de bedrijfsfilosofie. Bijv. de indrukwekkende wijze waarop een wijnkelder 20m onder de grond zonlicht krijgt. Het lijkt of het gebouw om deze lichtstroom is gebouwd, en bovendien alles te maken heeft met het logo dat weer van alles heeft met de oorspronkelijke indiaanse astronomie in dit gebied. En dat om de bepaalde aziatische kunstwerken te verlichten die op speciaal ontworpen plekken in de kelder hangen. Met bijkomend verhaal dat zonlicht een vollediger witkleur heeft dan kunstlicht en minder warmte produceerd hetgeen de koele kelder zou opwarmen. De bedrijfsfilosofie gaat natuurlijk arm in arm met de bedrijfsmarketing, zodat je dit weer overal in tegenkomt.
In Europa is dat vrijwel uitgestorven. Daar hanteert men de VS-zakelijkheid waarbij een manager alles in cijfers uitdrukt en afweegt. Wat niet meetbaar is, is niet te verantwoorden (aan bazen of aandeelhouders) en verdwijnt. Wel jammer. Cultuurverarming, die in Europa ongepast zou moeten zijn.
De foto hiernaast een ander cultuur aspect: mensen in Buenos Aires die netjes in de rij, soms 20m lang, wachten op de bus. Dat kan alleen als het mooi weer is en de mensen sociaal zijn.
Zou ik bijna vergeten mijn impressie te geven over de Chilenen. Dat is een hardwerkend volk, met hart voor cultuur en historie, en heel vriendelijk, vlot en zakelijk.
De boersheid van Brazilië valt me op na een bezoek aan deze landen, meer dan na een bezoek aan Europa.